به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، ابوالفضل حسنآبادی رئیس مرکز ترجمان معارف اسلامی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، در نشست تاریخ شفاهی و مستندسازی تاریخ اماکن متبرکه که در تالار شیخ بهایی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد، اظهار داشت: تاریخ شفاهی در سالهای نخست انقلاب اسلامی بیشتر در حوزه دفاع مقدس و ثبت خاطرات رزمندگان شکل گرفت، اما به مرور جایگاه خود را در مراکز اسنادی و پژوهشی پیدا کرد و به یکی از منابع مهم مطالعات تاریخی تبدیل شد.
وی افزود: تاریخ شفاهی مواد اولیه و دادههای ارزشمندی را برای پژوهشگران حوزههای مختلف علوم انسانی فراهم میکند و میتواند زمینهساز تولید نظریهها و پژوهشهای کاربردی باشد.
حسنآبادی با اشاره به ظرفیت گسترده مراکز مذهبی در کشور تصریح کرد: هزاران مسجد، امامزاده، حسینیه و بقعه متبرکه در سراسر کشور فعال هستند و هر یک نقشهای متنوعی در عرصههای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و حتی اقتصادی ایفا کردهاند که بخش مهمی از این فعالیتها تا امروز بهصورت علمی ثبت و مستندسازی نشده است.
وی ادامه داد: باید بررسی شود این مراکز چه نقشی در انتقال فرهنگ، تقویت هویت دینی، آموزشهای عمومی، شکلدهی فعالیتهای اجتماعی و مشارکتهای مردمی داشتهاند و چه تأثیری بر تحولات فرهنگی و اجتماعی جوامع محلی گذاشتهاند.
رئیس مرکز ترجمان معارف اسلامی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی با بیان اینکه در حوزه مستندسازی هنوز با کاستیهایی مواجه هستیم، خاطرنشان کرد: اگرچه اسناد فراوانی در اختیار نهادهای مختلف قرار دارد، اما بخش قابل توجهی از این ظرفیت هنوز ساماندهی، بارگذاری و در دسترس پژوهشگران قرار نگرفته است.
وی ابراز کرد: بسیاری از پژوهشها در حوزه اسناد اداری، معماری و تاریخ رسمی انجام شده، اما تجربههای زیسته مردم، نقش شخصیتها، فعالیتهای اجتماعی و خاطرات مرتبط با مراکز مذهبی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
حسنآبادی با اشاره به تجربه برخی مساجد اثرگذار در تاریخ انقلاب اسلامی، گفت: مطالعه تاریخ یک مسجد میتواند ابعاد گستردهای از تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی یک منطقه را آشکار کند.
وی مسجد ابوذر تهران را نمونهای از این ظرفیت دانست و خاطرنشان کرد: بررسی روند فعالیتهای این مسجد نشان میدهد چگونه یک مرکز مذهبی توانسته در تربیت نیروهای فرهنگی و انقلابی، گسترش خدمات اجتماعی، فعالیتهای آموزشی و شکلدهی جریانهای اجتماعی نقشآفرینی کند.
وی تأکید کرد: مراکز مذهبی تنها محل برگزاری مراسم عبادی نیستند، بلکه در حوزههایی همچون آموزش، مشاوره، فعالیتهای فرهنگی و هنری، اشتغالزایی، حمایتهای اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی نیز نقشآفرینی کردهاند.
رئیس مرکز ترجمان معارف اسلامی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی یادآور شد: گردآوری و تحلیل این دادهها میتواند تصویر دقیقتری از جایگاه واقعی اماکن متبرکه در جامعه ارائه دهد و به برنامهریزیهای فرهنگی آینده کمک کند.
حسنآبادی با تأکید بر ضرورت توسعه طرحهای تاریخ شفاهی در حوزه اماکن متبرکه، گفت: هرچه دادههای دقیقتر و جامعتری از فعالیتها، تحولات و تجربههای مرتبط با مراکز مذهبی گردآوری شود، امکان بهرهگیری از این ظرفیت در سیاستگذاریهای فرهنگی، اجتماعی و آموزشی کشور افزایش خواهد یافت.
انتهای پیام/
نظر شما